Kawa po turecku

Kawa po turecku

Sposób parzenia kawy – obok jakości i rodzaju użytych do produkcji ziaren – ma zasadniczy wpływ na jej walory smakowe. Jedną z najbardziej znanych na świecie metod parzenia jest kawa po turecku. Do jej przygotowania potrzebne jest specjalne naczynie – najlepszy jest ibrik, ale jeśli są problemy ze zdobyciem takowego, nieduży tygielek miedziany powinien w zupełności wystarczyć. W ostateczności może być to mały rondelek. Jeżeli chodzi o proporcje składników, to zależą one od tego, dla ilu osób chcemy przygotować napój. Na jedną filiżankę przypadać powinna solidna łyżeczka kawy oraz łyżeczka cukru (jeśli ktoś nie przepada za słodzoną kawą, można cukru nie dodawać).

Do tygielka trzeba nalać wody – tak, by był nią wypełniony mniej więcej do połowy. Należy ją podgrzać, ale nie zagotowywać. Następnie dodajemy powyższe składniki. Całość gotujemy na średnim ogniu. Wywar trzeba trzy razy doprowadzić do wrzenia – zagotować, wyłączyć, ponownie zagotować etc. Pod koniec gotowania trzeba zachować ostrożność, ponieważ kawa ma to do siebie, że powiększa objętość. Aby zabiec jej wykipieniu, należy ją na moment zestawić z ognia. Następnie tak przygotowany napój rozlewamy do filiżanek – najlepsze będą małe naczynia (gdy zależy nam na charakterystycznej piance – to, co zostało w tygielku powinniśmy raz jeszcze zagotować).

Kawę po turecku należy pić w małych ilościach, ponieważ jest bardzo mocna. Ma duże właściwości pobudzające. Jako ciekawostkę można w tym momencie przytoczyć informację, iż w Grecji kawa zaparzona w powyżej opisany sposób określana jest mianem kawy po grecku. O takim, a nie innym nazewnictwie zadecydowały już jakiś czas temu względy polityczne – i tak już pozostało do dzisiaj. Warto też wspomnieć, że parzenie i picie kawy w Turcji jest niezwykle istotnym elementem tamtejszej kultury. Filiżaneczka „małej czarnej” jest tutaj spożywana około południa oraz serwowana jako zakończenie posiłku. Jako, że Turcy preferują bardzo mocno osłodzone napoje, tak i kawa tam jest strasznie słodka.

Robusta i liberika – liczące się gatunki kawy

Robusta i liberika – liczące się gatunki kawy

Na świecie liczą się w chwili obecnej tylko trzy gatunki kawy. Najważniejszym spośród nich jest arabika, natomiast na miejscu drugim plasuje się robusta. Podobnie jak i arabika, tak i robusta pochodzi z Afryki. Znana jest także pod nazwą kawy kongijskiej. Uprawiana jest przede wszystkim w Ugandzie oraz w Kamerunie, a ponadto też w Wietnamie. Jej udział w światowej produkcji kawy oscyluje w granicach 30 procent. Jedną z najbardziej charakterystycznych cech robusty jest to, że rośnie stosunkowo szybko i jest bardzo wydajna, co z kolei przekłada się na niższe koszty jej produkcji.

Jest ponadto bardziej uodporniona niż arabika na rozmaite schorzenia, lepiej też znosi upały. Jej plantacje z powodzeniem można zakładać na niższych wysokościach niż w przypadku kawy arabskiej. Ziarno tego gatunku kawowca ma owalny kształt i bladozielony, przechodzący w szarawy kolor. Uzyskuje się z niego napar o ostrym, gorzkawym posmaku. Prażone ziarna zawierają dość dużo kofeiny – około 4,5 procent. Generalnie rzecz biorąc, ich jakość nie jest tak dobra jak ziaren arabiki. Z tego też względu kawa kongijska jest najczęściej wykorzystywana w charakterze tzw. wypełniacza – czyli jest używana w mieszankach. Wykorzystywana jest także w produkcji różnego rodzaju kaw rozpuszczalnych oraz w mieszankach używanych do parzenia espresso (dzięki niej właśnie w napoju uzyskiwana jest kremowa pianka). Robusta jest gatunkiem odkrytym stosunkowo niedawno, ponieważ dopiero w ubiegłym stuleciu.

Trzecią liczącą się w tej chwili na świecie odmianą kawowca jest liberika, ale jej udział w produkcji kawy jest niewielki – nie przekracza 1 procenta. Liberika jest uprawiana w zachodniej części Afryki. Odznacza się dużymi ziarnami. Jest to bardzo wydajna roślina – niestety, również i „nierówna”. Oznacza to, że o tej samej porze na gałęziach drzew rosną zarówno dojrzałe, jak i niedojrzałe jagody. Z tego powodu przez plantatorów są wybierane tylko takie odmiany, które jeżeli chodzi o wzrost są bardziej przewidywalne.

Arabika – najsłynniejsza kawa na świecie

Arabika – najsłynniejsza kawa na świecie

Najbardziej znanym na świecie gatunkiem kawy jest arabika. Pochodzi ona z Etiopii. Popularna legenda mówi, że roślina ta odkryta została przez pasterza pasącego stado kóz na Wyżynie Abisyńskiej. Gatunek ten został rozpowszechniony dzięki arabskim handlarzom – najpierw arabika dotarła do krajów islamskich, później zaś (dopiero w XVI stuleciu) na kontynent europejski. Po raz pierwszy opisana została przez słynnego botanika Karola Linneusza, który też nadał jej naukową, używaną do dzisiaj łacińską nazwę – Coffea arabica. Zwyczajowo określana jest dosyć często mianem kawowego drzewa lub krzewu.

Ziarna opisywanej tu kawy odznaczają się podłużnym kształtem i zielonkawą barwą. Do uprawiania tej odmiany kawowca są niezbędne odpowiednie warunki. Po pierwsze – temperatura. Nie może ona przekraczać 30 st. C, ale też i spadać poniżej 15 st. C. Po drugie – plantacja musi znajdować się na odpowiedniej wysokości wynoszącej od 2000 do 9000 m n. p. m. Po trzecie – tropikalny klimat. Arabika jest uprawiana aktualnie w Afryce i Ameryce Południowej, a także na Cejlonie, Sumatrze oraz Jawie. Z plantacji tych pochodzi przeszło 70 procent produkcji kawy w skali globalnej. Znanych jest kilka odmian arabiki. Jest to krzew osiągający na wysokość maksymalnie 5 m. Kwitnie i wydaje owoce praktycznie przez cały rok.

Ziarna są palone dopiero tuż przed sprzedażą. Zawartość kofeiny w prażonych ziarnach jest dość niska – wynosi ona przeciętnie około 1,5 procent. Arabika jest kawą charakteryzującą się łagodnym aromatem. Jej posmak bywa delikatnie czekoladowy lub korzenny. W ramach ciekawostki można jeszcze nadmienić, iż Coffea arabica jest chętnie hodowana jako roślina doniczkowa. Nie powinna być przetrzymywana w pomieszczeniu, gdzie temperatura jest niższa niż 12 st. C. Preferuje jasne stanowiska, ale nie lubi bezpośredniego słońca i zbyt obfitego podlewania. Zdrową roślinę poznać można po błyszczących liściach (jeśli nie ma zapewnionych odpowiednich warunków, jej liście stają się brązowe i usychają).